GIDAYI MUHAFAZA ETMEK « 10Balikesir

15 Nisan 2021 - 05:09

GIDAYI MUHAFAZA ETMEK

GIDAYI MUHAFAZA ETMEK
Son Güncelleme :

22 Şubat 2019 - 18:52

Yiyecek bulunduğundan bu yana muhafaza etmek, saklamak insanoğlunun en büyük ihtiyaçlarından biri olmuştur. Her yiyeceğin her dönemde bulunmaması, gıda muhafaza etmeyi gerekli kılmıştır. Hem yiyeceğe ulaşmak kolay olsun hem de daha uzun süre taze kalabilsin diye bir sürü muhafaza yöntemi türemiştir.

***

Gıdayı muhafaza etmekteki asıl amaç, uzun süre tüketime hazır biçimde kalabilmesini sağlamakken, günümüzde bu yöntemler yiyeceklere farklı tatlar vermenin bir yolu olarak çıkıyor karşımıza. Amaçtan hafif bir sapma ortaya muhteşem lezzetlerin çıkmasını sağlamış durumda. Hem daha uzun süre saklamak hem de yiyecekleri lezzetlendirmek, gıdadan alınabilecek verimlerin en iyisi olabilir.

***

Buzdolabının olmadığı zamanlarda yiyecekler daha uzun süre taze kalabilmesi için kapalı, güneş görmeyen yerlerde saklanırdı. Toprak altı, dağlardaki mağaralar gibi serin ve kuru yerler yiyecekleri saklama için en doğru yerler olarak bilinirdi. Daha sonra toprak amforalarda yine toprak altında veya mağara gibi yerlerde saklayarak, yiyeceklerin daha uzun süre taze kalması sağlanmış. Hep yeni bir yöntem bulunmuş hala da bulunmaya devam ediyor. Bir ürünü dondurmak en kolay ve en maliyetsiz muhafaza yöntemlerinden biridir. Bir diğer yöntem ise tuzda muhafaza etmektir ki bu bilenen en eski saklama yöntemidir. Dondurmak, turşu kurmak, tuzda saklamak, kurutmak, iste bekletmek en çok bilinen muhafaza yöntemleridir.

***

Et, balık, tavuk, süt ve süt ürünleri gibi gıdaların muhafaza edilme yöntemlerine ayrıca dikkat etmek gerekir. Bunlar çok çabuk bakteri üretebilen ürünler olduğundan, yanlış muhafaza edilen ürünlerden dolayı zehirlenebilirsiniz. Özellikle et ürünlerini kurutarak ya da tuzlayarak muhafaza etmek en güvenli yöntemdir. Tuzun asidik yapısı, etteki bakterilerin türemesini engelleyecektir.

***

Gıdaları muhafaza etmek artık sadece raf ömrünü uzatmak için değil, bilindik bir ürüne farklı tatlar ve farklı formlar kazandırmak için de uygulanmaktadır. Günlük tüketilmesi gereken, saklamaya uygun olmayan ürünlerin farklı muhafaza yöntemleri ile tatlandırılması sadece farklı bir lezzet ortaya çıkarmak içindir. Yeniliğe, farklılığa aç olan bizler de bu yöntemleri beğenerek tüketiyoruz. Yıllardır yemeği yapılan bamyayı turşu şeklinde sunmak, birkaç gün içinde tüketilmesi gereken muzu kurutmak, tuzu nemlenmemesi için iste bekletmek gibi enteresan girişimler mutfak kültürümüzün yeni lezzetlerle tanışmasına olanak sağladı. Yemeği sadece karın doyurmak için değil, tat almak ve keyifli vakit geçirmek için yememizi sağladı. Taze meyvelerden elde edilen meyve sularının kolay bozulması tamamen yanlış saklama koşulları yüzünden gerçekleşiyor. Meyve suyu anlık tüketilmesi gereken bir içecek. Bekletildiği takdirde, şekerli ve asitli olmasından dolayı hemen fermente olmaya başlar. Teknolojinin de yardımıyla  taze meyve suları damıtılarak konsantre içecekler haline dönüştürülebiliyor. Bu da meyve sularını uzun süre saklamaya olanak sağlıyor.

 

***

Bütün bu saydığımız saklama koşulları aslıda ilkel yöntemler. Teknoloji dahil olmadığında bu yöntemler uygulanıyor. Gerek kullanılan tarım ilaçları gerekse katkı maddelerinden dolayı artık bu yöntemlere pek ihtiyaç duyulmuyor. Turşu kurmaya bile gerek kalmıyor. Sağ olsun büyük fabrikalar bizim yerimize hepsini yapıyor! Eskiden bir iki gün dayanan sebze, meyveler artık altı, yedi hafta dayanabiliyor. Her sebze, meyve her mevsim kolaylıkla bulunabiliyor. Gerek yok yani mevsiminde alıp muhafaza etmeye. Çilek bile var manavlarda. Baharda alıp reçel yapmaya uğraşmayalım hiç. Domates biber kurutup salça yapmayalım sonuçta hepsi var marketlerde. Bizim yerimize yapılıyor hepsi!

***

Biz doğallıktan uzaklaştıkça, tembelleştikçe, birilerinin eskiden yaptıklarımızı yapmalarına fırsat verdikçe ne yiyip içtiğimizi bilemez hale geliyoruz. ‘’ Amaaaan! Bunların da hiç tadı tuzu yok’’ diyip geçiştiriyoruz. Bildiğimiz yiyeceklerin damağımızda bıraktığı tadı unutmak üzereyiz. Hızlı tüketim olduğu için hızlı üretmek zorundayız. Bu durum katkı maddeleri ve tarımsal ilaçları kullanmayı zorunlu hale getiriyor. Ne de olsa hızlı tüketiyoruz bari uzun süre dayansın diye yediğimiz şeylerin ne tadını ne besin değerini alamıyoruz.

***

Balık çok çabuk bozulabilen ve bozulduğunda insanı kolaylıkla zehirleyebilen bir ürün. Yazın malum av  yasağı var. Balığı tüketmek için en doğru zaman kış aylarıdır. Balığı yazın da yemek mümkün aslında. Kışın alınan taze balıklar kurutulabilir, turşusu kurulabilir, tuzda bekletilebilir, dondurulabilir. Bunların hepsi ev ortamında kolaylıkla yapılabilir ve çok uğraş gerektiren şeyler de değil. Biz emek harcamayı çok sevmeğimizden dolayı, fabrikalar onları da yapıyor. Balıkların kurutulduğunda taze olup olmadığını bilmiyoruz. Turşusu kurulduğundaki vaziyetlerinden habersiziz. Bekletilip mi donduruldu taze mi donduruldu bilmiyoruz. Kendi canımızı riske atıyoruz aslında.

***

Bunlar gibi muhafaza edilmiş ürünlere gözümüz kapalı güvenmemek gerekiyor. Yapabiliyorsanız, imkanınız varsa ürünleri kendiniz muhafaza etmeye çalışın. Hem tatlarından şikayetçi olmamış hem de gönül rahatlığıyla tüketmiş olursunuz.

 

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.